Caz’ın Haykırışı

Gelin bugün sizinle biraz da caz müzik hakkında konuşalım.

Caz müzik denildiğinde ilk aklıma gelen hep bir haykırış olmuştur. Dinleyenler bilir, caz müzik adeta haykırır, bağırır, isyan eder, baş kaldırır ve hislerini bize bu şekilde aktarır. Peki caz müzik neden bu kadar yüksek bir volume’a sahiptir ve de neden bu kadar çok isyankardır bizlere karşı?

Geriye dönüp bakacak olursak; caz müziğin 1900’lerin başında ABD’nin güney eyaletlerinde gelişmeye başladığını görebiliriz. Caz müzik aslında diğer bir tür olan Blues’tan beslenmiş ve Güney Afrikalı’ların geliştirdiği bir müzik türü haline gelmiştir. Bir şey hakkında konuşurken, ele aldığımız kavramın kökenine inmeden geçmek istemem. Bundan dolayı caz’ın kökenine bakacak olursak, enerjik, ruhani ve titreşimli gibi anlamların ortaya çıktığı söylenebilir. Az evvel de ifade ettiğimiz gibi Afrikalı köleler sayesinde gelişen bu müzik türünün bu kadar isyankar olmasının sebebi, aslında o kölelerin bir baş kaldırısı değil midir? Tıpkı caz’ın kökenindeki anlamları gibi o haykırışlar aslında kişilerin ruh halinin bir aynasıdır ve titreşimli sesler dalgalanan ruh hallerini temsil eder. Aynı zamanda enerjiktir de çünkü caz, söylemek istediklerini içerisine girdiği enerjik durumla yansıtmaya ve ifade etmeye çalışır. İyi bir caz dinleyicisi iseniz; her bir titreşimden, haykırıştan, bağırıştan o caz’ın ne demek istediğini rahatlıkla anlayabilirsiniz. Eğer şarkı yavaş, durgun ve haykırıyorsa duygusallığın daha çok hakim olduğunu, hızlı, enerjik ve yine bağırıyorsa baş kaldırı ve isyanın hakim olduğunu ifade edebiliriz. Yükselen ve alçalan her bir titreşim farklı bir ruh durumunun betimlemesi ve de kişinin iç dünyasının melodilere yansımış bir ifadesidir. Bazen söylemek istediklerimizi düz bir cümle ya da sadece bir bakışla anlatamayız. Anlatabilsek bile mutlaka o anlatılmak istenen duyguda bir eksiklik gün yüzüne çıkar. Fakat caz müzik, bu eksikliğin bir tamamlayıcısıdır adeta. Siyahların beyazlara, “Neden beni kendinden aşağı görüyorsun, siyah olmayı ben mi seçtim?, Seni benden üstün kılan şey nedir?” gibi birtakım soruları soruş biçimlerini o haykırışlarda bulabilirsiniz. Sahiden de neden insanlar birbirleri üzerindeki farklılıklara dayanarak kendilerini üstün ya da aşağıda görürler? Nasıl bir ten rengine sahip olabileceğimizi biz mi seçeriz? Bu mümkün müdür? Tabiki de hayır. Çünkü bunlar bizim elimizde olabilen şeyler değildir. Bu seçimleri yapmakta özgür değilizdir. Eğer biri birinden daha üstünse neden hepimiz aynı değiliz? Öyleyse insanlar arasındaki eşitsizliğin sebebi yine insanların kendisi olabilir mi? Belki de her şeyin suçlusu insanın bir akla sahip olmasıdır. Çünkü hayvanlardan bizi farklı kılan şeyin hep düşünebilme yetimiz olduğunu söyleriz fakat bizi ayrıcalıklı kılan şey bu düşünme yetisi ise, sanki çok da güzel bir şey değil bu düşünme yetisi. Ya da bu yetiyi insanlar yanlış anladı. Belki de hayvanlarda da böyle bir yeti var fakat biz bunu bilmiyoruz. Varsa eğer, onlarınki daha ideal ve daha doğrudur belki de bilmiyoruz. Fakat şunu biliyoruz ki; insanlar arasındaki eşitsizliğin sebebi ve birini diğerinden üstün kılan birtakım şeyler de insanın ürettiği bir yasadır. Yasadır diyorum çünkü bunlar toplumun büyük bir çoğunluğuna öyle bir sirayet etmiş ki; sanki bu çiğnenirse insanlar suç işleyecekmiş gibi düşünülür. Oysa hiç de öyle değildir. Neden ruhlardaki güzellikler görülmeye çalışılmaz ki? Bence bunu başarabildiğimiz bir gün insanlık çok daha iyi yerlere gidecek. Umarım ayrıcalıkları, güzellikleri ten renginde, ırkta, cinsiyette değil de ruhların ta kendisinde görürsünüz.

Caz ‘ın haykırışına en uygun olabilecek sözü ve aynı adlı şarkıyı da buraya bırakalım:

“All I Could Was Cry”, yani “Yapabildiğim tek şey haykırmaktı.” Tüm caz ruhuna sahip olan ve ruhtaki güzellikleri görebilenlere gelsin….:))

2 Comments

  • Marilyn
    Posted Temmuz 21, 2021 2:41 pm 0Likes

    Muhteşem bir yazı olmuş. Elinize, kaleminize sağlık …

Yorum Yap

Yaratıcı yazılarımıza ve makalelerimize abone olun Size güncellemeleri e-posta ile göndereceğiz.
Yeni yazıları kaçırmamak için abone olun.